Kalibratie en aanpassing van een flowmeter, wat houdt dat precies in?

Kalibratie en aanpassing van een flowmeter, wat houdt dat precies in?

Marcel Katerberg
Cover Image

Voor ons als leverancier van flowmeters en flowregelaars voor lage debieten van gassen en vloeistoffen is het het allerbelangrijkste dat we onze klanten kwalitatief hoogwaardige, goed werkende meetapparatuur leveren. Een goede kwaliteitscontrole is dan ook heel belangrijk. Als laatste stap in ons productieproces kalibreren we al onze flowmeters, zodat ze nauwkeurige meetwaarden genereren.

Als manager van het Bronkhorst Calibration Center merk ik soms dat er misvattingen bestaan over het begrip kalibratie en wat dit nu precies inhoudt. Mensen willen kalibratie nog weleens verwarren met begrippen als herkalibratie en aanpassing. Daarom wil ik in dit blog graag wat uitgebreider op deze begrippen ingaan.

Wat is het verschil tussen het kalibreren en herkalibreren van flowmeters?

Kort gezegd is kalibratie niets meer dan de uitvoer van een meetapparaat vergelijken met een referentiewaarde. Voor apparaten van Bronkhorst kan dit worden gedaan door een Bronkhorst servicekantoor, Calibration Centre of door de eindgebruiker zelf, als deze hiervoor de juiste middelen in huis heeft. Herkalibratie is een populair woord voor ‘hercontrole’. Hiermee wordt vaak bedoeld dat een aangeschafte flowmeter voor een periodieke kalibratiecontrole wordt teruggestuurd naar de fabriek. In feite gebeurt er bij een herkalibratie dus hetzelfde als bij een kalibratie: het flowinstrument wordt – in dit geval opnieuw – met een vaste referentiewaarde vergeleken. In principe vindt er bij een kalibratie geen aanpassing plaats.

Wat bedoelen we met aanpassing en wanneer is het nodig?

In de praktijk is het voor de klant het belangrijkst dat hij kan vertrouwen op een goed werkend meetapparaat. Een periodieke kalibratiecontrole op een meter wordt ook wel een ‘as-found’ kalibratie genoemd. Als de meter een afwijking vertoont die buiten de specificatiegrenzen valt, dan is een aanpassing aan te raden. Een aanpassing kan worden uitgevoerd door een Bronkhorst servicekantoor, een (Bronkhorst) kalibratiecentrum of door de klant zelf, als deze hiervoor de juiste middelen in huis heeft. Het instrument wordt zodanig aangepast dat het weer de juiste waarde weergeeft. Na de aanpassing wordt er op het instrument een ‘as left’ kalibratie uitgevoerd, waarvoor een kalibratiecertificaat wordt afgegeven.

calibratie

Waarom is kalibratie nodig?

Elk instrument wordt aangetast door veroudering, slijtage en vuil. Om te waarborgen dat instrumenten de correcte meetwaarden blijven weergeven, wordt vaak aanbevolen om periodieke controles uit te voeren. Bij sommige toepassingen zijn periodieke controles zelfs verplicht op grond van wetgeving, normen of richtlijnen. Door veroudering van mechanische en analoge elektrische onderdelen kunnen er kleine afwijkingen ontstaan, dat is vrijwel niet te vermijden. Als de afwijking meer is dan een paar procent, dan komt dit meestal door vuil of slijtage. In dat geval worden een volledige onderhoudsbeurt, reparatie en aanpassingen aangeraden.

Kijk op onze FAQ-pagina voor de vier meest gestelde vragen over kalibratie:

calibratie

De Global Service Offices en het Calibration Centre van Bronkhorst

In de Bronkhorst Global Service Offices en in ons Calibration Centre in Ruurlo (NL) kunnen we flowapparaten van Bronkhorst kalibreren en aanpassen, maar ook apparatuur van derden die binnen ons expertisegebied valt. Lees meer over ons Calibration Centre.

Het Bronkhorst Calibration Centre is door de Raad voor Accreditatie (RvA) geaccrediteerd volgens de internationale ISO 17025-norm voor erkende technische bekwaamheid en kwalificaties. Lees ons blog over het Bronkhorst Calibration Centre

Flowmeters voor het meten van meervoudige infusie

Flowmeters voor het meten van meervoudige infusie

Roland Snijder
Cover Image

Deze week is er een gastblog van dr. Roland Snijder, Medical Physicist Resident in het Haaglanden Medisch Centrum (NL). Voor zijn promotie aan de Universiteit Utrecht werkte Roland aan het meervoudige-infusieproject van de afdeling Medische Technologie & Klinische Fysica van het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMC Utrecht). Zijn onderzoek richtte zich op de fysieke oorzaken van doseerfouten bij meervoudige-infusiesystemen. In dit onderzoek zijn de stromingskenmerken van meervoudige-infusiesystemen gemeten met Coriolis-flowmeters van Bronkhorst. In deze blog geeft Roland ons nadere uitleg over zijn onderzoek.

Dit is een vertaling van de oorspronkelijke Engelse tekst.

Wat is infusie?

De meeste patiënten in een ziekenhuis krijgen medicatie (geneesmiddelen) toegediend. Vooral bij kritieke zorg heeft een groot deel van de patiënten een intraveneuze behandeling nodig. Een intraveneuze behandeling houdt in dat een oplossing van geneesmiddelen rechtstreeks in de aderen wordt gebracht. Dit proces van rechtstreekse toediening in de aderen heet infusie en vindt plaats met een vasculair toegangsapparaat (bijvoorbeeld een katheter) dat in de ader wordt ingebracht.

Het belang van een nauwkeurige stroming

Bij patiënten met kritieke zorg, vooral jonge en vroeggeboren patiënten, heersen vaak omstandigheden die intraveneuze toediening van zeer krachtige en kortwerkende geneesmiddelen vereisen. Deze geneesmiddelen moeten zeer nauwkeurig worden toegediend; afwijkingen in stroom- en dus doseersnelheden leiden al snel tot doseerfouten. Daarom worden infusie- of spuitpompen gebruikt.

Bovendien is de vasculaire toegang tot de patiënt meestal beperkt. Daarom moeten meerdere infusiepompen samen de geneesmiddelen toedienen via één katheter (meervoudige infusie), waardoor het hele proces van afgifte van geneesmiddelen ingewikkeld en moeilijk voorspelbaar wordt. Omdat doseerfouten in de klinische praktijk veel voorkomen, was meer onderzoek nodig. Veel van de resultaten van dit onderzoek zijn te vinden in het proefschrift: “Physical Causes of Dosing Errors in Patients Receiving Multi-Infusion Therapy”.

infuuspomp Voorbeeld van een meervoudige-infusiesysteem in de klinische praktijk

Flowmeting met de Coriolis-flowmeter

Om meer te weten te komen over de stromingskenmerken van meervoudige-infusiesystemen, hebben we een groot aantal metingen uitgevoerd. Die metingen zijn gedaan met Coriolis-flowmeters van Bronkhorst (uit de mini CORI-FLOW-serie). Met deze flowmeters konden we de stroomsnelheid van infusiepompen heel nauwkeurig meten, onafhankelijk van de dichtheid van de te meten oplossing (hoewel de meeste oplossingen vergelijkbaar waren met water).

De flowmeters zijn ook geselecteerd vanwege hun geschiktheid voor zeer lage stroomsnelheden: bij infusies zijn die soms niet hoger dan 0,1 ml/h. Uiteindelijk gaat het natuurlijk om de doseersnelheid of de massflowsnelheid van het geneesmiddel dat aan de patiënt wordt toegediend.

Om die te meten hebben we een absorptiespectrofotometersysteem gebruikt, waarmee we de concentratie van een substantie in een oplossing konden meten, bijvoorbeeld een geneesmiddel of een vergelijkbaar product. Voor het omzetten van dichtheid (bijvoorbeeld µg/l) naar massflowsnelheid (bijvoorbeeld µg/h) moest ook de cumulatieve stroomsnelheid (bijvoorbeeld ml/h) van het infusiesysteem worden gemeten.

minicoriflow Mini CORI-FLOW mass flow meter

Aanvankelijk gebruikten we hiervoor een precisiebalans, maar verderop in het onderzoeksproject hebben we de mini CORI-FLOW-flowmeter toegepast. De gegevens van de precisiebalans waren nogal onnauwkeurig, terwijl de flowmeter zeer accurate gegevens leverde die onze metingen aanzienlijk verbeterden.

Er moet echter wel rekening worden gehouden met het feit dat flowmeters een drukval produceren die leidt tot een intrinsieke stromingsweerstand. De implicaties hiervan, en hoe deze manier van meten zich verhoudt tot een klinische situatie, worden in het proefschrift uitvoerig uiteengezet.

De conclusie van het onderzoek was dat elk van de vele infusiecomponenten een bepaalde, meestal significante invloed heeft, en, wat belangrijk is, dat het medisch personeel meestal niet weet wat de gevolgen daarvan zijn voor de infusiebehandeling. Aanbevolen werd om via scholing en technische innovatie de bewustwording ten aanzien van de onderliggende mechanismen van deze effecten te vergroten. De Coriolis-flowmeters van Bronkhorst bleken zeer geschikt te zijn voor het verkrijgen van inzicht in de verschillende mechanismen die systeemfouten bij infusiepompen veroorzaken.

Voor meer informatie: R.A. Snijder Physical causes of dosing errors in patients receiving multi-infusion therapy (ISBN: 978-94-028-0382-2)

Over de auteur:

Dr. R.A. (Roland) Snijder (1985) is Medical Physicist Resident in het Haaglanden Medisch Centrum (NL). Hij behaalde zijn mastertitel in biomedische technologie aan de Universiteit van Groningen, met een specialisatie op het gebied van medische fysica (medische instrumenten en beeldvorming). In zijn masterscriptie, uitgevoerd aan Het Universitair Medisch Centrum Groningen, onderzocht hij de effecten van het gebruik van computed tomography (CT) op de screening van longkanker. Na voltooiing van zijn masterscriptie in 2012 promoveerde Roland aan de afdeling Medische Technologie en Klinische Fysica van het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMC Utrecht).

Ronald Snijder

Wilt u meer weten over het kalibreren van infusiepompen? Lees dan de blog van Marcel Katerberg, waarin hij de kalibratietechnieken uitlegt die de prestaties van infusiepompen kunnen verbeteren.